28.09

  1. Քանի՞ ուղղանկյուն կա գծագրում:
 
 

Պատ.՝ 3

  • Քանի՞ քառակուսի կա գծագրում:
  
  

Պատ.՝ 5

  • Լուծի՛ր խնդիրները:

Ա. Աննան պատրաստեց նկարի շրջանակ, որն ուներ քառակուսու տեսք: Նրա կողմի երկարությունը 5 սմ էր: Աննան որոշեց շրջանակի 4 կողմերին գեղեցիկ ժապավեն ամրացնել: Քանի՞ սանտիմետր ժապավեն է անհրաժեշտ Աննային:

Լուծում՝

4×5=20

Պատ.՝ 20

Բ. Նարեն մայրիկի համար գեղեցիկ թաշկինակ կարեց: Թաշկինակն ուղղանկյունաձև էր: Նրա երկար կողմը 7 սմ էր, իսկ կարճ կողմը 4 սմ էր: Հետո որոշեց թաշկինակի բոլոր կողմերին ժապավեն կարել: : Քանի՞ սանտիմետր ժապավեն է անհրաժեշտ Աննային:

Լուծում՝

4+4+7+7=22

Պատ.՝ 22

Գ. Պապիկը որոշեց իր հողամասը ցանկապատել: Քանի՞ մետր ցանկապատ է հարկավոր, եթե հողամասը ուղղանկյունաձև է, երկարությունը 15 մետր է, լայնությունը՝ 5 մետր:

Լուծում՝

5+5+15+15=40

Պատ.՝40

Դ. Երեխաները որոշեցին դպրոցի ծաղկանոցը ցանկապատել: Քանի՞ մետր ցանկապատ է հարկավոր, եթե հողամասը քառակուսու տեսք ունի, և մեկ կողմի երկարությունը 5 մետր է:

Լուծում՝

4×5=20

Պատ.՝20

  • Հաշվի՛ր ըստ օրինակի:

80 + 70 = 80 + 20 + 50 = 100 + 50 = 150

90 + 70 =90+10+60=100+60=160

60 + 50 =60+40+10=100+10=110

70 + 40 =70+20+20=100+10=110

180 + 90 = 180 + 20 + 70 = 200 + 70 = 270

470 + 60 =470+30+30=500+30=530

890 + 30 = 890+10+20=900+20=920

580 + 70 =580+20+50=600+50=650

650 + 160 = 650+50+110=700+110=810

470 + 280 =470+30+250=500+250=750

290 + 380 =290+10+370=300+370=670

180 + 390 =180+20+370=200+370=570

  • 6, 7, 1 թվանշաններով կազմի՛ր հնարավոր ամենամեծ եռանիշ թիվը:761
  • 6, 7, 1 թվանշաններով կազմի՛ր հնարավոր ամենափոքր եռանիշ թիվը:167
  • 9, 4, 0 թվանշաններով կազմի՛ր հնարավոր ամենամեծ եռանիշ թիվը:940
  • 9, 4, 0 թվանշաններով կազմի՛ր հնարավոր ամենափոքր եռանիշ թիվը:409

27.09

  1. Լրացրո՛ւ պակասող թվերը:
105115125135145155165175185195
407417427437447457467477487497
1112223334445556667778889991110
  • Թվերը գրի՛ր տառերով:

100 – հարյուր

300 – երեք հարյուր

504 – հինգ հարյուր չորս

400-չորս հարյուր

621-վեց հարյուր քսանմեկ

  • Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը:

40: 5 + 64: 8 + 72: 8 + 16 : 8 + 8: 8 = 28

15 : 5 + 50 : 5 + 5 : 5 + 30 : 5 + 25 : 5 = 25

  • : 9 + 27: 9 + 18: 9 + 63 : 9 + 9: 9 = 18
  • Լուծի՛ր խնդիրները:

Անին իր ժապավենը մկրատով բաժանեց 5 մասի: Քանի՞ տեղից Անին կտրեց ժապավենը:

Պատ.՝ 4

Զամբյուղում կա չորս միրգ՝ նարինջ, խնձոր, տանձ, նուռ: Այնտեղից կարող են վերցնել ցանկացած երկու միրգ: Ի՞նչ ընտրություն կարող են անել նրանք: Քանի՞ եղանակով է հնարավոր ընտրություն կատարել:

Պատ՝. 6

Տանձ, նուռ,խնձոր, նարինջ, նուռ, նարինջ, տանձ, խնձոր

Սենյակում կա 4 աթոռ՝ կարմիր աթոռները կանաչ աթոռներից շատ են: Սենյակում քանի՞ կարմիր և քանի՞ կանաչ աթոռ կա:

Պատ.՝ 3 կարմիր, 1 կանաչ

  • Պատասխանի՛ր հարցերին:

Որքանո՞վ է 20 և 70 թվերի գումարը փոքր 150-ից: 60-ով

Որքա՞ն է 150 և 20 թվերի տարբերության և 240-ի գումարը:  370

Որքա՞ն է 150 և 50 թվերի գումարի և 170 -ի տարբերությունը: 30

«Կոմիտասը բնության հրաշքներից է»

Կոմիտասը՝ Սողոմոն Գևորգի Սողոմոնյանը, ծնվել է 1869 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Անատոլիայի (Թուրքիա) Կուտինա (Քյոթահիա) քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Գևորգ Սողոմոնյանը, կոշկակար էր. միևնույն ժամանակ նա երգեր էր հորինում և օժտված էր գեղեցիկ ձայնով։ Երաժշտական վառ ունակություններով աչքի էր ընկնում նաև Սողոմոնի մայրը՝ Թագուհին, որը գորգագործուհի էր։

Անուրախ ու զրկանքներով լի էր Կոմիտասի մանկությունը։ Նա կորցրեց մորը, երբ չկար նույնիսկ մեկ տարեկան։ Հոր զբաղվածության պատճառով երեխայի խնամքն իր վրա վերցրեց տատը։ Յոթ տարեկանում Կոմիտասն ընդունվեց տեղի չորսդասյան դպրոցը, որն ավարտելուց հետո հայրը նրան ուղարկեց Բրուսա՝ ուսումը շարունակելու։ Վերջինս Կոմիտասին չհաջողվեց, եւ չորս ամիս անց նա տուն դարձավ բոլորովին որբացած. վախճանվել էր հայրը, իսկ Սողոմոնն ընդամենը 11 տարեկան էր… 

«Նա նիհարակազմ, վտիտ ու գունատ տղա էր, միշտ խոհեմ ու բարի։ Նա վատ էր հագնվում»,- այսպես էր հիշում Կոմիտասին նրա դասընկերներից մեկը։

Նա հիանալի երգում էր, և պատահական չէր, որ Կուտինայում նրան անվանում էին «թափառական փոքրիկ երգիչ»։

Հետագայում Կոմիտասն ընդունվում է պրոֆեսոր Ռիխարդ Շմիդտի մասնավոր կոնսերվատորիան: Ուսումնառության տարիներին Կոմիտասն հնարավորություն ունեցավ «շփվել» եվրոպական երաժշտության հետ՝ ավելի հարստացնելով գիտելիքների իր պաշարը, զբաղվել երաժշտա-քննադական գործունեությամբ:

Նա շրջում է Հայաստանի շատ վայրեր՝ գրի առնելով հազարավոր հայկական, քրդական, պարսկական եւ թուրքական ժողովրդական մեղեդիներ, կատարում երգերի մշակումներ: Լրջորեն զբաղվում է նաև գիտա-հետազոտական աշխատանքով. ուսումնասիրում է հայ ժողովրդական և հոգևոր մեղեդիները, աշխատում հայկական խազերի վերծանման վրա։ Կոմիտասն աշխարհի տարբեր երկրներում հանդես է գալիս որպես հայ երաժշտության կատարող։ Կոմպոզիտորը մտադրվում է ստեղծել «Սասնա ծռեր» երաժշտական էպոսը և շարունակում է իր աշխատանքը «Անուշ» օպերայի վրա:

1916 թվականին կոմպոզիտորի առողջական վիճակն վատթարացավ, և նրան տեղափոխեցին հոգեբուժարան։ Սակայն ապաքինման ոչ մի հույս չկար։ Բժշկությունն անզոր էր փոխելու հիվանդության ընթացքը։

Հայ երաժշտության հանճարն իր վերջին ապաստանը գտավ Փարիզի Վիլ-Ժուիֆ արվարձանի հիվանդանոցում՝ անցկացնելով այնտեղ գրեթե քսան տարի։

1935 թվականի հոկտեմբերի 22-ին ընդհատվեց մեծն Կոմիտասի կյանքը։

1936 թվականի գարնանը նրա աճյունը տեղափոխվեց Հայաստան և հողին հանձնվեց Երևանում՝ մշակույթի գործիչների պանթեոնում։ Ոչ պակաս ողբերգական ճակատագիր ունեցավ նաև Կոմիտասի հսկայական ժառանգությունը։ Նրա ձեռագրերից շատերը ոչնչացան կամ ցրվեցին աշխարհով մեկ…

26.09

  1. Պատմի՛ր  435 թվի մասին
  2. Թիվը գրի՛ր տառերով: Չորս հարյուր երեսունհինգ
  3. 435-ն ունի  400 հարյուրյակ  30 տասնյակ  5 միավոր
  4. Հարևան թվերն են՝ 436,434
  5. Հաջորդող թիվն է՝ 436
  6. Նախորդող թիվն է՝ 434
  7. Մեծացրո՛ւ  4-ով: 439
  8. Մեծացրո՛ւ 20-ով: 455
  9. Մեծացրո՛ւ 500-ով: 935
  10. Փոքրացրո՛ւ 3-ով: 432
  11. Փոքրացրո՛ւ 20-ով: 415
  12. Փոքրացրո՛ւ 300-ով: 135
  13. Կլորացրո՛ւ մինչև մոտակա տասնյակը: 440
  14. Կլորացրո՛ւ մինչև մոտակա հարյուրյակը: 500
  15. 435-ի թվանշաններով որքան հնարավոր է շատ եռանիշ թիվ կազմի՛ր:
  • Կազմի՛ր արտահայտություններ, որոնց արժեքը հավասար է 435-ի:

430+5=435                                         870-435=435

400+35=435                                        535-100=435

405+30=435                                        485-50=435

35+400=435                                        439-4=435

400+30+5=435                                     445-10=435

  • Լրացրո՛ւ աղյուսակը:
 հարյուրյակտասնյակմիավոր
478400708
125100205
602600 2
406400 6
94090040 
67060070 

3․ Լուծի՛ր խնդիրները:

Երկու սենյակներում կար տարբեր քանակի աթոռներ: Երբ մի սենյակից 3 աթոռ վերցրին և մյուս սենյակ տարան, յուրաքանչյուր սենյակում 12 աթոռ եղավ: Սկզբում յուրաքանչյուր սենյակում քանի՞ աթոռ կար:

Լուծում՝

12-3=9

12+3=15

Պատ.՝9 և 15.

Երկու տուփերում կար տարբեր քանակի մատիտներ: Երբ առաջին տուփից 7 մատիտ տեղափոխեցին երկրորդ տուփի մեջ, յուրաքանչյուր տուփում 20 մատիտ եղավ: Սկզբում քանի՞ մատիտ  կար յուրաքանչյուր տուփի մեջ:

Լուծում՝

20+7=27

20-7=13

Պատ.՝ 13,27

4․  Հաշվի՛ր ամենամեծ եռանիշ և ամենափոքր եռանիշ թվերի տարբերությունը: 999-100=899

5Օգտագործելով 5, 7, 1 թվանշանները՝  կազմիր եռանիշ թվեր:

175,157,715,751,571,517

6Կազմածդ թվերը դասավորի՛ր աճման կարգով:

157,175,517,571,715,751

7․ Գրի՛ր պակասող թվերը: Կարմիրով նշի՛ր կենտ թվերը:

124125126127128129130131132133
765764763762761760759758757756

8Համեմատի՛ր և դի՛ր համապատասխան նշանը:

  1.  < 157                                     752 >  725                                478 < 487

9Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը:

500 + 200  = 700            600 + 50 = 650                532 + 4 =536                           

700 + 100 = 800             800 + 20 = 820                124 + 40 = 164

600 – 300 = 300             950 – 900 = 50               145 + 400 545

10․ Համեմատի՛ր:

3 հարյուրյակ  >  200

5 հարյուրյակ  < 700

8 հարյուրյակ  = 800

  • հարյուրյակ =  900

Գառնանգղ


Գառնանգղ (լատ.՝ Gypaetus barbatus), ճուռակների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, քիչ տարածված։

Մարմնի երկարությունը 100-115 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 266-282 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 5, 5-6, 5 կգ։ Խոշոր անգղ է, թևերը՝ համաչափ երկար ու նեղ, պոչը՝ երկար, ծայրը՝ բութ։ Հասունի մարմինը վերևից սևավուն է, ներքևից՝ խամրած նարնջագույն։ Աչքերի երկայնքով տարածվող սև ակնադիմակը կտուցի հիմքից վերածվում է մորուքի։

Երիտասարդի մարմինը վերևից մուգ դարչնագույն է, ներքևից՝ մոխրադարչնագույն, գլուխը և վիզը՝ սևավուն։ Սավառնում է՝ թևերը թեթևակի կախ գցած, ծայրերը վեր ցցած, հաճախ՝ ձորերի ու լեռնամարգագետինների վրայով։ Բնակվում է անտառներին ու մարգագետիններին մերձ խոր ձորերում ու լեռներում։

Սնվում է վայրի և ընտանի կենդանիների մկանային ու ոսկրային մնացորդներով, որսում է նաև թռչուններ, մանր կաթնասուններ։

Ամուսնական զույգերը անբաժան են ողջ կյանքի ընթացքում։ Բազմանում են հունվար-սեպտեմբերին։ Բույնը ծավալուն կույտ է՝ ճյուղերից, խոտաբույսերից, բրդից, մորթուց։ Բնադրում է ժայռաքիվերին կամ խոր խորշերում։ Դնում է 84 մմ տրամագծով, բաց կարմրավուն-դարչնագույն՝ մանուշակագույն վրձնախազերով 1-2 ձու։

Այլ լեշակերների համակարգում կատարում է սանիտարի դեր, սակայն լեշի և դիակների խիստ կրճատման հետևանքով բնադրման նախապատրաստվելու շրջանում կարիք ունի արհեստական կերակրման։

Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Թռչնաբանների հաշվարկներով՝ Հայաստանում կա գառանգղի ընդամենը 9-10 զույգ[1]։

I-MY, HE-HIS, SHE-HER

I-MY, HE-HIS, SHE-HER

MY-իմ

HIS-նրա/տղայի համար/

HER-նրա/աղջկա համար/

1.Կազմել երկխոսություն՝ այս օրինակի հիման  վրա:

-What is your name?

-My name is Edgar.

-How old are you?

-I am 8.

-What is his name?

-His name is Arno.

-How old is he?

-He is 8.

-What is her name?

-Her name is Mane.

-How old is she?

-She is 8.

 2.Գրել Ձեր  և  Ձեր ընտանիքի  մասին  ՝  այս  օրինակի  հիման  վրա:

This is me. My name is Edgar. I am 8.

This is my mother. Her name is Karine. She is 34.

This is my father. His name is Garnik. He is 37.

This is my brother. His name is Gor. He is 3.

22.09

  1. Ներկայացրո՛ւ կարգային գումարելիների գումարի տեսքով:

Օրինակ՝ 468 = 4հ + 6տ + 8մ

29=2տ+9մ

623=6h+2տ+3մ

905=9h+5մ

66=6տ+6մ

233=2h+3տ+3մ

505=5h+5մ

  • Գրի՛ր թվանշաններով:

7 հ. + 8 տ. + 6 մ.=786

4 տ. +7 մ.=47

5 հ. + 5 տ.=550

4 հ. + 6 մ. =406

9 հ. + 2 տ. + 5 մ.=925

2 տ. + 4 մ.=24

8 հ. + 3տ. =830

3 հ. + 9 մ.=309

  • Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը:

90 – 81 : 9=1

5 x 8 + 0 x 16 : 8=80

28 : (64 – 2 x 30) + 893=900

63 – 54 : 9=1

12 x 0 : 12 + 9 x 6=54

45 : (55- 2 x 25) + 791=800

  • Կետերը փոխարինի՛ր համապատասխան թվերով:

85 ր =  1 ժ + 25 ր

76 ր = 1  ժ + 16 ր

39 ժ =  1 օր + 15 ժ

50 ժ =  2 օր + 2 ժ

49 ժ =  2 օր + 1 ժ

  • Լուծի՛ր խնդիրները.
  • Հասմիկը 45 սմ երկարությամբ ժապավենը բաժանեց 9 հավասար մասերի: Որքա՞ն է յուրաքանչյուր մասի երկարությունը:

Լուծում՝

45:9=5

Պատասխան՝ 5

  • Հավասար զանգվածով 6 ձուկը միասին կշռում են 12 կգ: Որքա՞ն է մեկ ձկան զանգվածը:

Լուծում՝

12:6=2

Պատասխան՝ 2

  • Տատիկը 18 լ հյութը լցրեց 2 լ տարողությամբ տարաների մեջ: Քանի՞ տարա օգտագործեց տատիկը:

Լուծում՝

18:2=9

Պատասխան՝9

lesson 3

This is a. Is this a?

This is a boy-Is this a boy?

This is a girl-Is this a girl?

This is a cat-Is this a cat?

This is a dog-Is this a dog?

This is a house-Is this a house?

This is a car-Is this a car?

He is. Is he?

He is one-Is he one? Yes, He is/No, He isn’t.

He is two-Is he two? Yes, he is/No, He isn’t.

He is three-Is he three? Yes, he is/No, he isn’t.

He is four-Is he four? Yes, he is/No, he isn’t.

He is five-Is he five? Yes, he is/No, he isn’t.

She is. Is she?

She is six-Is she six? Yes, she is/No, she isn’t.

She is seven-Is she seven? Yes, she is/No, she isn’t.

She is eight-Is she eight? Yes, she is/No, she isn’t.

She is nine-Is she nine? Yes, she is/No, she isn’t.

She is ten-Is she ten? Yes, she is/No she isn’t.

How old is he? /6/ He is six

How old is he? /7/ He is seven

How old is he? /8/ He is eight

How old is she? /9/ She is nine

How old is she? /10/ She is ten

Ես աշունն եմ սիրում  

Ես աշունն եմ սիրում                            

Դեղնահեր ու սիրուն,

Երբ տերևն անտառում

Քամու հետ է պարում,

Երբ ծառերը այգում,

Բեռներից ազատված,

Հողմահար օրորում,

Սվսվում են կամաց:

Ես աշունն եմ սիրում

Բերքառատ ու նախշուն,

Երբ գյուղի դաշտերում

Առատ բերք են դիզում,

Երբ առուն հորդացած

Գլգլում է, հոսում

Եվ ճամփին հնարած

Նոր երգերն է ասում…

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Բանաստեղծությունից դո՛ւրս գրիր այն բառերը, որոնք նշանակում են «դեղին մազեր ունեցող», «բերքով առատ»:

Դեղնահեր, Բերքառատ

  • Մի բառով ինչպե՞ս կասես՝

սև մազեր ունեցող-սևահեր

գանգուր մազեր ունեցող-գանգրահեր

շեկ մազեր ունեցող-շիկահեր

ձյունով առատ-ձյունառատ

ջրով առատ-ջրառատ

  • Դաշտ, անտառ, այգի բառերի կողքին հատկանիշ ցույց տվող երկուական բա՛ռ գրիր:

Օրինակ՝ տերև- դեղին տերև, չոր տերև:

Կանաչ դաշտ,մեծ դաշտ

խիտ անտառ, եղևնաշատ անտառ,

սիրուն այգի, ծաղկաշատ այգի

  • Լրացրո՛ւ պակասող բառերը: Դրանք ընտրի՛ր տրվածներից. խշխշալ, քչքչալ, ճռճռալ:

Օրինակ՝ Քամին սվսվում է:

Առուն և գետակը քչքչում են:

Տերևները խշխշում են :

Ձյունը ճռճռում է :

  • Հավաքել և դիզել բառերը հոմանիշ են, բայց դիզել նշանակում է «իրար վրա հավաքել, կուտակել»: Բաց թողնված տեղերում գրի՛ր հավաքել կամ դիզել բառերը և ամբողջացրո՛ւ նախադասությունները:

Մեղուն ծաղկափոշի է հավաքում :

Այգեպանը ծառերի չորացած ճյուղերը կտրել ու դիզել  էր այգու հեռավոր անկյունում:

Տարիների ընթացքում նա մեծ հարստություն էր դիզել:

Անձրևից հետո անտառում կարելի է շատ սունկ  հավաքել :

  • Աշուն- աշնան զույգի օրինակով կազմի՛ր գարուն, ամառ, ձմեռ, դուռ, թոռ, լեռ, ձուկ, մուկ, նուռ բառերի համապատասխան ձևերը: Դրանցից երկուսը գործածի՛ր նախադասությունների մեջ:

Գարուն-գարնան

Ամառ-ամռան

Ձմեռ-ձմռան

Դուռ-դռան

Թոռ-թոռան

Լեռ-լեռան

Ձուկ-ձկան

Մուկ-մկան

Նուռ-նռան;

Ամռան օրերին ես սիրում եմ լողալ;